Podstawowe prawa pracownika

Pracownikowi w Polsce przysługuje zestaw praw gwarantowanych przez Kodeks pracy niezależnie od branży czy wielkości firmy. Obejmują one prawo do wynagrodzenia, bezpiecznych warunków pracy, odpoczynku, równego traktowania i ochrony przed nieuzasadnionym rozwiązaniem umowy.

Definicja

Prawa pracownicze to zestaw uprawnień przysługujących osobie zatrudnionej na podstawie stosunku pracy, których pracodawca nie może ograniczyć umową na niekorzyść pracownika (zasada uprzywilejowania pracownika).

Podstawa prawna

Kodeks pracy, w szczególności działy dotyczące obowiązków pracodawcy i pracownika, wynagrodzenia, czasu pracy, urlopów oraz równego traktowania w zatrudnieniu.

Komu przysługuje

Wyłącznie osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę. Osoby na umowach cywilnoprawnych (zlecenie, dzieło) mają inny, węższy zakres ochrony wynikający z Kodeksu cywilnego, a nie z Kodeksu pracy.

Najważniejsze prawa pracownika

• prawo do wynagrodzenia za wykonaną pracę, wypłacanego terminowo,
• prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy,
• prawo do odpoczynku dobowego i tygodniowego oraz płatnego urlopu wypoczynkowego,
• prawo do równego traktowania i niedyskryminacji ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, orientację seksualną, zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony oraz w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu pracy,
• prawo do informacji o warunkach zatrudnienia,
• prawo do ochrony przed mobbingiem,
• prawo do korzystania z urlopów związanych z rodzicielstwem,
• prawo do rozwoju zawodowego — pracodawca ma obowiązek ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych.

Najczęstsze błędy i spory

Pracownicy często nie wiedzą, że przysługuje im prawo do pisemnej informacji o warunkach zatrudnienia (nie tylko sama umowa, ale też informacja o normach czasu pracy, częstotliwości wypłat, wymiarze urlopu). Brak takiej informacji jest naruszeniem obowiązków pracodawcy, nawet jeśli sama umowa o pracę jest podpisana.