Obowiązki pracodawcy w zakresie BHP

Pracodawca ponosi pełną odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie — obowiązki te obejmują organizację pracy, szkolenia, badania lekarskie i zapewnienie środków ochrony.

Definicja

Obowiązki pracodawcy w zakresie BHP to katalog działań określonych w dziale X Kodeksu pracy i przepisach wykonawczych, których wypełnienie ma zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy.

Podstawa prawna

Kodeks pracy, art. 207-237 i następne; rozporządzenia wykonawcze, w tym rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz rozporządzenie dotyczące szkoleń BHP (znowelizowane w listopadzie 2025 r.).

Podstawowe obowiązki pracodawcy

• organizowanie pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy,
• zapewnienie przestrzegania w zakładzie pracy przepisów oraz zasad BHP,
• wydawanie polecenń usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolowanie wykonania tych poleceń,
• reagowanie na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywanie środków podejmowanych w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników,
• zapewnienie rozwoju spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym,
• uwzględnianie ochrony zdrowia młodocianych, pracownic w ciąży lub karmiących dziecko piersią oraz pracowników niepełnosprawnych,
• zapewnienie wykonania nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy (w tym PIP),
• zapewnienie przeszkolenia pracownika w zakresie BHP przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzenie okresowych szkoleń w tym zakresie,
• zapewnienie środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego,
• zapewnienie profilaktycznej opieki lekarskiej (badania wstępne, okresowe i kontrolne).

Środki ochrony indywidualnej — szczegóły obowiązku

Zgodnie z art. 237(6) § 1 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy oraz informować go o sposobach posługiwania się tymi środkami. Konserwacja, pranie, odpylanie i odkażanie środków ochrony indywidualnej należy do obowiązków pracodawcy — niedopuszczalne jest przeniesienie tych czynności na pracownika.

Najczęstsze błędy i spory

Najczęściej kontrolowane przez PIP naruszenia to: brak aktualnych badań lekarskich pracowników, niekompletna dokumentacja szkoleń BHP, brak lub nieaktualna ocena ryzyka zawodowego, oraz przenoszenie na pracowników kosztów lub obowiązków związanych z konserwacją środków ochrony indywidualnej.